Klimaatverandering: 7 redenen om voor de Schepping te zorgen

Zomaar uit het niets zegt mijn zoon (9 jaar): “Papa, ik maak me zorgen”. Verbaasd kijk naar hem. “Waarover dan, m’n jongen?”. “Ehm…”Hij dreutelt wat voor hij antwoordt. Dan komt het hoge woord eruit: “Ik maak me zorgen over de klimaatverandering.”

Je kunt je misschien voorstellen dat ik dat antwoord niet zag aankomen. Tegelijkertijd is het niet zo verrassend, want klimaatverandering en duurzaamheid zijn aan de orde van de dag. Hoewel deze onderwerpen al lesstof waren sinds ik op de basisschool zat, kon ik ook elke winter ‘gewoon’ de bevroren vijver op met de hele buurt. Dat lijkt inmiddels steeds meer ‘iets van vroeger’ te gaan worden. Daardoor worden de gevolgen van klimaatverandering een heel stuk concreter. Vanuit pinksterhoek hoor je echter nog steeds weinig ‘groene’ geluiden. Zijn we te ‘grijs’? Ik vind van wel. In deze blog geef ik 7 redenen waarom ook de pinksterbeweging actiever met dit thema aan de slag mag gaan.

#1. Een Bijbelse opdracht

Pinkstergelovigen gaan er prat op dat ze “Bijbels” leven. Maar als het aankomt op klimaatverandering, dan staan we niet vooraan om duurzaamheid te stimuleren. Toch lezen we in de Bijbel dat één van de eerste opdrachten die God aan de mens geeft, de opdracht is om de schepping te bewerken en bewaren: “God, de HEER, bracht de mens dus in de tuin van Eden, om die te bewerken en erover te waken.” (Gen. 2:15). Hoe noemen we dat ook alweer… iets van rentmeester zijn ofzo? Alleen al op grond van deze Bijbelse opdracht hoop en bid ik dat kerken bevrijd worden van het ‘grijze scepticisme’ ten aanzien van investeringen in duurzaamheid. Daarmee bedoel ik dat kerkbestuurders niet meer op voorhand duurzame initiatieven en vernieuwingen ontmoedigen, maar juist gaan stimuleren. Gooi die sceptische wijsheid om vasthouden aan hoe het altijd is geweest – grijs dus – overboord! Niet verduurzamen valt sowieso niet te rechtvaardigen op grond van de Bijbel en zeker niet meer in de wereld van nu.

De eerste pinkstergelovigen wist van meet af aan zeker dat jij en ik nooit geboren zouden worden.

#2. De profetische dimensie van de Schepping

Veel mensen ervaren in de natuur dat er meer is tussen hemel en aarde. Een bijzondere invulling daarvan werd gegeven door evangelist en kerkleider Charles Mason (1862-1961). Tijdens de inauguratie van de Amerikaanse  Assemblies of God (1914) vormde een zoete aardappel het uitgangspunt van zijn preek. Voor ons misschien een gek idee, maar voor hem niet. Immers, de Bijbel laat zien dat de schepping een spreekbuis is van de Schepper, aldus Mason. Zo was Psalm 19:1-4 bijvoorbeeld een belangrijke tekst voor hem. Hij verbond deze overtuiging met zijn geloof in het werk van de heilige Geest. Zo ervoer hij dat de Geest ook door natuurlijke voorwerpen woorden van wijsheid of kennis gaf. Dat wij Masons geloof delen en toch deze toepassing raar vinden, bewijst misschien vooral dat wij vervreemd zijn geraakt van de rest van Gods schepping. Ligt daar niet een taak voor kerken en christenen om bij te dragen aan het besef dat de mens deel is van de door God geschapen orde? We doen er volgens mij niet verstandig aan om onszelf boven de scheppingsorde te verheffen.

#3. Strijd de goede strijd

Paulus draagt Timoteüs op om ‘de goede strijd te strijden’ (1Tim. 1:18). Daarmee bedoelt hij: bewaak een levensstijl die uitgaat van het Evangelie tegen misleidende invloeden van dwaalleer. In pinksterkringen zijn we erg vóór geestelijke strijd. Bijvoorbeeld in ons denken (Rom. 12:2). We kleuren strijd vaak ook in als een zaak van gebed die plaatsvindt in de hemelse gewesten (zie Ef. 6:12). Eén van de moeilijkste strijdpunten in deze tijd is om niet te worden meegezogen in overbodige consumptiebehoeften. Dat is niet alleen een zaak van gebed tegen de geestelijke ‘machten en krachten’. Dat vraagt evengoed om een praktische, concrete ‘groene’ levensstijl. Maar wat krijgt voorrang: economische motieven, recreationele behoeften of ecologische argumenten? Nemen we de auto of de fiets? Gaan we voor goedkope boodschappen of biologisch? Liever op een ski- of vliegvakantie dan kamperen dichterbij huis, ja toch? Gebruiken we apparaten helemaal op of ruilen we ze in voor het nieuwste van het nieuwste? Ik bedoel maar…

Niet verduurzamen valt sowieso niet te rechtvaardigen op grond van de Bijbel en zeker niet meer in de wereld van nu.

#4. Geloven in genezing

Eén van de geloofszaken waar wij als pinksterchristenen beroemd en berucht om zijn is ons geloof in de genezende kracht van God. Maar waarvan zou Hij ons dan eigenlijk moeten genezen? Te weinig lijken we ons te realiseren dat onze gezondheid ook lijdt onder onze vervreemding van de natuur. Zo kun je bidden voor een betere nachtrust. Maar wat als je je nachtrust vooral bederft door verkeerd gebruik van technologie (blauw licht, bijvoorbeeld) en de ratrace die velen in de samenleving ervaren (bijvoorbeeld door grote stress op het werk). Welke baat zouden we dan hebben bij goddelijke genezing? Gebedsgenezing wordt dan een poging tot symptoombestrijding. Ondertussen geloven we ook dat Gods Geest een heilzaam levenspatroon in ons wil bewerken. Dat vraagt van ons dat we serieus aandacht geven aan de ‘biologische’ Schepping en dat we erkennen dat we, mensen, deel uitmaken van een ecologisch systeem die we niet volledig doorgronden.

#5. De eindtijd is een slecht excuus

Natuurlijk leidt de klimaatverandering tot de nodige speculaties over het einde van de Eindtijd die wij levendig verwachten. Je zou kunnen denken: ‘Waarom zouden we überhaupt moeite doen voor deze wereld als we toch al weten dat ze in de laatste dagen ten onder zal gaan (Op. 6-11) en door God zelf zal worden herschapen (Op. 21-22)?’ Wat mij betreft is het inbrengen van argumenten uit eindtijdtheorieën in de discussie rondom klimaat en natuur twijfelachtig. Ik beperk me tot twee punten:

  • In de vroege pinksterbeweging stond de gedachte ‘Des te sneller het Evangelie wordt verspreid, des te eerder komt Jezus terug’ buiten kijf. En aangezien er wereldwijd al een enorme zendingsijver was voordat de pinksterchristenen de ‘turboknop’ indrukten kon het niet anders zijn dan dat Jezus’ terugkeer zeer snel zou plaatsvinden. Toch bestaat de beweging inmiddels een goede 110 jaar…
  • Wilde en ongenuanceerde claims over vermeende eindtijdperikelen zijn als pokon voor mensen die het christelijk geloof sowieso al sceptisch bezien. Lees deze column van Maarten Keulemans maar en je snapt meteen wat ik bedoel. En ja: ik denk ik dat hij terecht bepaalde kanttekeningen plaatst die we serieus moeten nemen. Kortom: pentecostale eindtijdtheorieën kunnen ernstig afbreuk doen aan de geloofwaardigheid van het Evangelie. In elk geval zoals die beleeft wordt in pinksterkerken. Grotere zorgvuldigheid zou niet verkeerd zijn.

“Zeg het niet te hard in het bijzijn van gelovigen, maar het is zomaar denkbaar dat het leven ook volgend jaar gewoon doorgaat zoals het dat altijd heeft gedaan: met vallen en opstaan, vol ellende en rampen, maar ook met meevallers en mazzel.” – Maarten Keulemans

#6. De Kerk van Jezus kan het verschil maken

Klik op het plaatje voor de pagina van de EO website over het thema duurzaamheid

Ik maak me dus niet zo’n zorgen om de klimaatverandering vanwege allerlei speculaties over de eindtijd. Wat mij betreft komt die tijd zonder meer en dan is ze in Gods hand. Maar tot dan is de wereld, in zekere zin, in de handen van de mensheid. Dus ook in onze handen, de handen van christenen. De vraag is echter: willen wij op dit punt een verschil uitmaken? Ik zou mijn zoon graag geruststellen. Ik zou mezelf graag de zekerheid willen geven dat ook de generaties na mij onder redelijke omstandigheden hun leven kunnen leiden in deze gebroken en gevallen wereld. Maar welke hoop heb ik?

De Kerk van Jezus kan het verschil maken. Als alle christenen en kerken wereldwijd werk gaan maken van duurzaamheid, dan zal de impact niet uitblijven. Met die impact legt de Kerk opnieuw een krachtig getuigenis af van het Evangelie.

#7. Gedreven door de schoonheid van de Schepping

Alle mensen zijn het eens over de overweldigende en onovertroffen schoonheid van de natuur. De zorg om de aftakeling van The Great Barrier Reef voor de kust van Australië is misschien wel het beste voorbeeld op dit moment. Iedereen vergaapt zich aan die wonderlijke onderwaterwereld dat zo vol kleur en leven is. De vraag is alleen: voor hoe lang nog? Met deze koraalrif verliest de natuur dagelijks overal op aarde terrein en moet zij steeds meer van haar schoonheid prijs geven aan verwoestende handelingen van mensen.

Paulus schreef:  “De schepping ziet er reikhalzend naar uit dat openbaar wordt wie Gods kinderen zijn.” (Rom. 8:19). Deze bekende woorden winnen alleen maar aan actualiteit. In de verzen erna legt hij uit dat het lot van de hele Schepping verbonden is met het lot van de mensheid. De Schepping als geheel zal bevrijd worden uit ‘de slavernij van vergankelijkheid’ en God zal met zowel de mens als de Schepping in totaliteit tot Zijn doel komen. God heeft niet alleen de mens, maar de hele Schepping in beeld. Niet alleen de mens was goed geschapen, maar alles wat God schiep noemde Hij goed (Gen. 1).

Nu vraag ik je: waarom zouden wij, die in Christus leven door de Geest van de Schepper, niet nu al diezelfde gezindheid tonen door onze houding jegens de natuur? Het kan niet zo zijn, dat de kinderen van God niet willen bijdragen aan het behoud van al het moois van de Schepping omwille van de bevrediging van eigen behoeften. Het kan niet zo zijn, dat de aftakeling van de natuur niets met ons doet en dat we het maar onzin vinden om te zoeken naar manieren om zo milieuvriendelijk te leven.

Wees Gezegend Groen

Moge de Heer, Schepper van hemel en aarde, ons helpen om onze ‘ecologische voetafdruk’ eerder Davids schoenmaat te benaderen dan die van Goliath!